Περιφερειακή Ενότητα Δράμας

GreekEnglish (United Kingdom)BulgarianGermanFrenchRussianTurkish

Επέτειος των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Δράμας

Εκτύπωση

logo ekatontaetiridas

 

 

Πρόλογος

Η Περιφερειακή Ενότητα Δράμας συμμετέχει στους εορτασμούς για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση του νομού μας παρουσιάζοντας το Χρονολόγιο των ετών 1913-2013. Πρόκειται για μια διαδραστική και πρωτότυπη ηλεκτρονική εφαρμογή, η οποία προσφέρει μια συνεκτική παρουσίαση της ιστορικής διαδρομής του τόπου και των κατοίκων του, παραθέτοντας στον άξονα του χρόνου τα σημαντικότερα ορόσημα που έλαβαν χώρα στην περιοχή μας κατά τα 100 χρόνια που ακολούθησαν την απελευθέρωση του 1913.

Η ξεχωριστή αυτή παρουσίαση αποτελεί τον καρπό της συνεργασίας μας με την τετραμελή επιστημονική επιτροπή η οποία δημιουργήθηκε αποκλειστικά για να φέρει εις πέρας το απαιτητικό αυτό έργο, αποτελούμενη από τους κ.κ. Νίκο Θ. Γεωργιάδη, Δημήτρη Α. Πασχαλίδη, Βασίλη Χ.  Ριτζαλέο και Χρίστο Π. Φαράκλα. Τα μέλη της επιτροπής, εργαζόμενα αφιλοκερδώς επί σειρά μηνών, κατάφεραν να μας προσφέρουν με συνέπεια και επιστημονική ακρίβεια την καταγραφή των οροσήμων που περιέχονται στο Χρονολόγιο που ακολουθεί.

Όπως βέβαια θα διαπιστώσετε από την πρώτη ματιά, το Χρονολόγιο δεν είναι ένα απλό κείμενο. Είναι μια σύγχρονη παρουσίαση που μπορεί να εμπλουτιστεί με τη χρήση φωτογραφιών, βίντεο, ηλεκτρονικών παραπομπών και χαρτών, ζωντανεύοντας τη στρατιωτική, διπλωματική, πολιτική, διοικητική, εκκλησιαστική, επιστημονική, πολιτιστική και αθλητική ιστορία του τόπου μας και καθιστώντας την προσβάσιμη και ιδιαίτερα θελκτική για όλους.

Στο σημείο αυτό είναι κρίσιμο να διευκρινίσουμε πως το Χρονολόγιο είναι ένα έργο σε διαρκή εξέλιξη. Το μεγάλο χρονικό εύρος της παρακολουθούμενης ιστορικής περιόδου, η καταγραφή ιστορικών γεγονότων που ξεπερνούν τα στρατιωτικά και διπλωματικά συμβάντα της μεγάλης ιστορίας, αλλά κυρίως η δυνατότητα συμπερίληψης υποστηρικτικού υλικού (φωτογραφίες, βίντεο κλπ), αφήνουν άφθονο χώρο για προσθήκες, διορθώσεις και εμπλουτισμό.

Καλούμε λοιπόν όσους αγαπούν τον τόπο μας και ενδιαφέρονται για την καταγραφή της ιστορίας του να συνεισφέρουν με τις επισημάνσεις, τις παρατηρήσεις, τις διορθώσεις τους και το υλικό που ενδεχομένως διαθέτουν στη συμπλήρωση του Χρονολογίου, επικοινωνώντας μαζί μας στην ηλεκτρονική διεύθυνση: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. . Το σύνολο των πληροφοριών θα τίθεται υπόψη της επιστημονικής επιτροπής η οποία θα συνεχίσει να συνεδριάζει σε τακτά διαστήματα και θα αποφασίζει τόσο για τον εμπλουτισμό των υφιστάμενων καταχωρήσεων όσο και για την προσθήκη νέων, καθώς και για τη διόρθωση των σφαλμάτων που τυχόν εντοπίζονται.

 

 

 

 diaxwristiko

 

 

titlos

 

Πρελούδιο στον αιώνα της ελευθερίας

Για τη Δράμα η περίοδος που μεσολαβεί ανάμεσα στην εκλογή του μητροπολίτη Χρυσοστόμου Καλαφάτη (18 Μαΐου 1902) και ακριβέστερα την άφιξή του στην πόλη (21 Ιουλίου 1902) και την 1η Ιουλίου 1913, οπότε εισέρχεται στην πόλη ο απελευθερωτής ελληνικός στρατός, μπορεί να θεωρηθεί ως πρελούδιο στον αιώνα της ελευθερίας. Ο Χρυσόστομος Καλαφάτης είναι ο άνθρωπος που εγκαινιάζει ουσιαστικά και τυπικά στο σαντζάκι της Δράμας την ελληνική αντεπίθεση για τη ματαίωση των βλέψεων της βουλγαρικής Εξαρχίας και τον περιορισμό της δράσης των βουλγαρικών κομιτάτων, που δρούσαν έως τότε ανενόχλητα στην περιοχή.

«Πωλησάτω τ μάτιον ατο [καστος μν, δελφοί,] κα γορασάτω μάχαιραν». Αυτό ήταν το σύνθημα για την έναρξη του αγώνα και σ’ αυτό συνοψίζεται ο ενθρονιστήριος λόγος που εκφώνησε ο μόλις τριάντα πέντε ετών ιεράρχης στον κατάμεστο από ενθουσιώδες αλλά και έμφοβο πλήθος μητροπολιτικό ναό της Δράμας.

Στις παράτολμες περιοδείες του Χρυσοστόμου, που έχουν ως αποτέλεσμα πολλά χωριά να εγκαταλείψουν τη σχισματική Εξαρχία, οι Βούλγαροι απαντούν με νέες βιαιότητες. Στις 29 Οκτωβρίου 1902 οι κομιτατζήδες δολοφονούν τον πρόεδρο της Πλεύνας (Πετρούσας) Αθανάσιο Βαλαβάνη. Στις 7 Ιουλίου 1906 τρεις ακόμη πρόκριτοι του ίδιου χωριού σφαγιάζονται, ενώ ανήμερα Χριστούγεννα της ίδιας χρονιάς δολοφονούνται τέσσερις προεστοί του Ζιρνόβου (Κάτω Νευροκοπίου). Ο Χρυσόστομος απαντά με τον δικό του τρόπο συνεχίζοντας τον αγώνα για την εμψύχωση και την άμυνα του πληθυσμού, τόσο μέσα στη Δράμα όσο και στα χωριά. απαντά όμως και με έργα ευποιίας. Έτσι, στις 27 Απριλίου 1907 εγκαινιάζει τον ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου στην Τσατάλτζα.

Οι Βούλγαροι βλέπουν τα αποτελέσματα της δράσης του μητροπολίτη και, για να τον αντιμετωπίσουν, προσφεύγουν στη διαβολή. Αυτή οδηγεί στην πρώτη απομάκρυνση του Χρυσοστόμου από τις οθωμανικές αρχές της Δράμας στις 30 Αυγούστου του 1907. Λίγες μέρες αργότερα, στις 14 Σεπτεμβρίου 1907, ένα από τα πρωτοπαλίκαρα του Χρυσοστόμου, ο εικοσιδυάχρονος Βωλακιώτης Άρμεν Κούπτσιος, απαγχονίζεται στην κεντρική πλατεία της πόλης.

Μετά την επικράτηση του κινήματος των Νεοτούρκων (24 Ιουλίου 1908) και την επιβολή του νεοτουρκικού Συντάγματος, ο Χρυσόστομος επανέρχεται στη μητρόπολή του δριμύτερος στις 17 Αυγούστου. Με τη δράση του προκαλεί κι πάλι την οργή των Τούρκων, οι οποίοι στις 10 Ιουνίου 1909 τον απομακρύνουν για δεύτερη φορά από τη Δράμα, στην οποία δεν θα επιστρέψει ποτέ πια. Στις 11 Μαρτίου του 1910 θα εκλεγεί μητροπολίτης Σμύρνης, όπου θα κλείσει με τον μαρτυρικό του θάνατο τον κύκλο της εκούσιας θυσίας που άνοιξε δεκαεφτάμισι αιώνες νωρίτερα ο ιερομάρτυρας Σμύρνης Πολύκαρπος.

Πίσω στη Δράμα ο Χρυσόστομος αφήνει έργο σημαντικό. τα μνημειακά «Εκπαιδευτήρια της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητος Δράμας», τα επιβλητικά «Εκπαιδευτήρια του Δοξάτου», τα λαμπρά «Εκπαιδευτήρια της Προσοτσάνης» –όλα εγκαινιάζονται και αρχίζουν να λειτουργούν μέσα στο 1910–, ενώ αποτέλεσμα δικών του ενεργειών είναι και η θεμελίωση, στις 22 Ιουλίου 1912, των Εκπαιδευτηρίων της Τσατάλτζας, τα οποία όμως θα ολοκληρωθούν πολύ αργότερα. Κυρίως όμως αφήνει πίσω του ο Χρυσόστομος ένα εθνικά συνειδητοποιημένο ποίμνιο, που δεν θα ήταν πια εύκολο θύμα καμιάς προπαγάνδας και καμιάς βίας. Χάρη στην ενίσχυση αυτή θα αντέξουν οι Έλληνες της Δράμας τη δοκιμασία της πρώτης βουλγαρικής κατοχής, που θα αρχίσει στις 23 Οκτωβρίου του 1912 και θα λήξει με την είσοδο του ελληνικού στρατού στην πόλη...

 

 

Δράμα 1913-2013: εκατό δύσκολα χρόνια ελευθερίας...

Κάνετε κλικ σε έναν από τους ακόλουθους συνδέσμους για να επιλέξετε την αντίστοιχη δεκαετία και περιηγηθείτε μέσα στο χρόνο.

Η πλοήγηση μπορεί να γίνει είτε με χρήση του ποντικιού, για να σύρετε τον άξονα του χρόνου και να επιλέξετε το συμβάν που επιθυμείτε, είτε με χρήση του πληκτρολογίου, με τα πλήκτρα δεξιά - αριστερά.

Με το εικονίδιο του μεγεθυντικού φακού στα αριστερά του άξονα μπορείτε να επιλέξετε την κλίμακα με την οποία θα εμφανίζεται το χρονολόγιο.

 

 

▪ Δεκαετία 1910 ▪

Τα πρώτα βήματα της ελληνικής Δράμας και η δεύτερη σκληρή δοκιμασία της στη δίνη του Εθνικού Διχασμού και του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

 

 

▪ Δεκαετία 1920 ▪

Η Δράμα της Ανταλλαγής και των προσφύγων σε τροχιά πληθυσμιακής, οικονομικής και πολιτισμικής ανάκαμψης.

 

 

▪ Δεκαετία 1930 ▪

Η Δράμα των μεγάλων αποξηραντικών έργων γίνεται βαλκανικό κέντρο παραγωγής και επεξεργασίας καπνού και πατρίδα πολλών διαπρεπών προσωπικοτήτων (επιστημόνων, συγγραφέων, καλλιτεχνών κτλ.).

 

 

▪ Δεκαετία 1940 ▪

Οι δοκιμασίες της τρίτης βουλγαρικής κατοχής και των χρόνων του Εμφυλίου και τα πρώτα δειλά βήματα στη μεταπολεμική ειρηνική ζωή.

 

 

▪ Δεκαετία 1950 ▪

Η Δράμα στο πλαίσιο της βραδείας εθνικής ανασυγκρότησης και στον αστερισμό της μεγάλης Δόξης.

 

 

▪ Δεκαετία 1960 ▪

Η Δράμα ανάμεσα στις ωδίνες της μετανάστευσης και τους τοκετούς των «γερμανικών εμβασμάτων».

 

 

▪ Δεκαετία 1970 ▪

Η Δράμα της αργής οικονομικής ανάκαμψης αλλά και της αντιπαροχής και της άναρχης ανοικοδόμησης, που αλλοιώνει σε μεγάλο βαθμό την παλιά φυσιογνωμία της πόλης.

 

 

▪ Δεκαετία 1980 ▪

Η περίοδος των πολιτιστικών και αθλητικών συλλόγων, των μεγάλων υδροηλεκτρικών έργων στον Νέστο αλλά και η αρχή της «αποβιομηχάνισης» της Δράμας.

 

 

▪ Δεκαετία 1990 ▪

Η Δράμα σε περίοδο πολιτισμικής «άνοιξης» και προσπάθειας ανάκτησης του «χαμένου» παρελθόντος της με τη διενέργεια επιστημονικών συνεδρίων, ανασκαφικών ερευνών και άλλων δραστηριοτήτων.

 

 

▪ Δεκαετία 2000 ▪

Η πολιτισμική «άνοιξη» συνεχίζεται (εκδόσεις βιβλίων, καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, αθλητικές επιτυχίες κτλ.), επιδεινώνεται όμως και η οικονομική κατάσταση της πόλης.

 

 

▪ Δεκαετία 2010 ▪

Η Δράμα στο έλεος της οικονομικής κρίσης και των περικοπών...



diaxwristiko

 

 

 

Ευχαριστούμε τα μέλη της επιστημονικής επιτροπής

Νίκο Θ. Γεωργιάδη

Δημήτρη Α. Πασχαλίδη

Βασίλη Χ. Ριτζαλέο

Χρίστο Π. Φαράκλα

χάρη στην ανιδιοτελή εργασία των οποίων το Χρονολόγιο δημιουργήθηκε και συνεχίζει να εμπλουτίζεται.

 

 

Ευχαριστούμε επίσης το φωτογράφο Δημήτρη Μακρίδη για την ευγενική παραχώρηση του φωτογραφικού του αρχείου.

 

 

Η επιστημονική επιτροπή νιώθει την ανάγκη να ευχαριστήσει τους κκ.:

Αθανάσιο Κάζη, Γεώργιο Μπανά, Νάσο Βαγενά, Αγνή Μουμτζάκη



diaxwristiko

 

 

 

Ιδέα, οργάνωση και συντονισμός υλοποίησης: Ζήσης Παπαδόπουλος

Υποστήριξη υλοποίησης και δημοσιότητας: Θόδωρος Αραμπατζής

Τεχνική υποστήριξη: Αντώνης Αντωνιάδης, Τμήμα Πληροφορικής ΠΕ Δράμας

 

 

 

 diaxwristikotelous